Αρχαία Ρώμη: Η μαρμάρινη επιγραφή που αποκαλύπτει πώς οι Ρωμαίοι τιμούσαν τους κεραυνούς

Η άποψη του Simple Radio:
Ο πολιτισμός είναι το οξυγόνο μας. Συγκεντρώσαμε τα πιο ενδιαφέροντα νέα από τον χώρο των τεχνών για να διευρύνουμε μαζί τους ορίζοντές μας.

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν στη Βίλα του Αδριανού στο Τίβολι μια μαρμάρινη πλάκα με αναφορά στον Σουμμάνο, τον θεό των νυχτερινών κεραυνών, προσφέροντας νέα στοιχεία για τις τελετουργίες με τις οποίες οι Ρωμαίοι αφιέρωναν στους θεούς τους χώρους που είχαν χτυπηθεί από κεραυνό.

Η μαρμάρινη πλάκα εντοπίστηκε στη Βίλα του Αδριανού στο Τίβολι της Ιταλίας, σε σημείο κοντά στο αμφιθέατρο, και διατηρήθηκε στην αρχική θέση όπου είχε θαφτεί πριν από περίπου 2.000 χρόνια. Η επιγραφή «FVLGVR SVBMANIVM» παραπέμπει στον Σουμμάνο, τη ρωμαϊκή θεότητα που συνδεόταν με τους νυχτερινούς κεραυνούς.

Η ανακάλυψη θεωρείται σημαντική για την κατανόηση των αρχαίων ρωμαϊκών θρησκευτικών τελετουργιών. Ο διευθυντής των ανασκαφών, Φάμπιο Τζόρτζιο Καβαλιέρο, δήλωσε ότι η επιγραφή, η οποία βρέθηκε στην αρχική της θέση, αποτελεί εύρημα «εξαιρετικής σημασίας» και μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία για την ιστορία του συγκεκριμένου τμήματος της Βίλα Αντριάνα, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο οι χώροι της αναδιαμορφώθηκαν.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η ταφή της πλάκας συνδέεται με το fulgur conditum, μια ρωμαϊκή τελετουργική πρακτική που σχετιζόταν με τον εξαγνισμό και την ιεροποίηση ενός τόπου που είχε χτυπηθεί από κεραυνό.

Για τους Ρωμαίους, ένας χώρος που είχε δεχθεί κεραυνό θεωρούνταν ότι είχε αγγιχθεί από τη θεότητα και, επομένως, αποκτούσε θρησκευτικό χαρακτήρα. Αντικείμενα και υλικά που είχαν χτυπηθεί από κεραυνό συλλέγονταν και θάβονταν στο έδαφος στο πλαίσιο συγκεκριμένων τελετουργιών.

Η συγκεκριμένη επιγραφή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή προσδιορίζει ότι επρόκειτο για νυχτερινό κεραυνό. Στις αρχαίες ρωμαϊκές πηγές υπήρχε διάκριση ανάμεσα στους κεραυνούς της ημέρας, οι οποίοι αποδίδονταν στον Δία, και στους νυχτερινούς κεραυνούς, οι οποίοι συνδέονταν με τον Σουμμάνο, θεό του ουρανού και της νυχτερινής αστραπής.

Η προσεκτική αναφορά στην προέλευση του κεραυνού, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η πλάκα βρέθηκε θαμμένη, υποδηλώνει ότι το φυσικό φαινόμενο θεωρούνταν σημάδι της εισόδου του θείου στον ανθρώπινο χώρο. Ο συγκεκριμένος τόπος έπαυε έτσι να αποτελεί έναν συνηθισμένο χώρο και περνούσε στη σφαίρα του ιερού.

«Η ανακάλυψη αυτή μετατοπίζει την προσοχή από τη μεγάλη αρχιτεκτονική στην πιο προσωπική σφαίρα της ρωμαϊκής θρησκευτικότητας», δήλωσε ο Αλμπέρτο Σαμονά, διευθυντής της Βίλα Αντριάνα στο πλαίσιο του ιταλικού υπουργείου Πολιτισμού.

Όπως σημείωσε, η εύρεση του υλικού ίχνους που συνδέεται με την ιεροποίηση ενός χώρου μετά από χτύπημα κεραυνού επιτρέπει στους αρχαιολόγους να προσεγγίσουν τις «λεπτομερείς τελετουργικές διαδικασίες» της εποχής.

Ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας, Αλεσάντρο Τζούλι, χαρακτήρισε επίσης το εύρημα σπάνια μαρτυρία για τη δύναμη που είχε η ρωμαϊκή θρησκευτικότητα και για τον τρόπο με τον οποίο οι Ρωμαίοι αντιλαμβάνονταν τη σχέση ανάμεσα στα φυσικά φαινόμενα και το θείο.