Ανακαλύψεις ναυαγίων αποκαλύπτουν τη μακραίωνη ιστορία του Γιβραλτάρ

Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική έρευνα φέρνει στο φως τον κομβικό ρόλο μιας μικρής θαλάσσιας περιοχής ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική, αποκαλύπτοντας δεκάδες ναυάγια που καλύπτουν αιώνες ναυτικής δραστηριότητας.

Ισπανοί αρχαιολόγοι εντόπισαν συνολικά 151 υποθαλάσσιους αρχαιολογικούς χώρους στον κόλπο του Αλχεθίρας — γνωστό και ως κόλπος του Γιβραλτάρ — εκ των οποίων οι 124 είναι ναυάγια. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2020–2023 και επιβεβαιώνει τη σημασία της περιοχής ως ένα από τα πιο πολυσύχναστα θαλάσσια περάσματα στην ιστορία.

Η περιοχή βρίσκεται δίπλα στο Στενό του Γιβραλτάρ, ένα στρατηγικό σημείο που συνδέει τη Μεσόγειο Θάλασσα με τον Ατλαντικό Ωκεανό. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αποτελεί υποχρεωτικό πέρασμα για τα πλοία, γεγονός που εξηγεί τη μεγάλη συγκέντρωση ναυαγίων.

Τα ευρήματα καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό φάσμα: από την αρχαία φοινικική (καρχηδονιακή) περίοδο και τη ρωμαϊκή εποχή έως τον Μεσαίωνα και τους νεότερους χρόνους. Το παλαιότερο ναυάγιο χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ. και πιθανότατα μετέφερε γάρο — ένα δημοφιλές προϊόν της αρχαιότητας — από την περιοχή του Κάδιθ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και ναυάγια από πιο πρόσφατες περιόδους, όπως εκείνα που συνδέονται με τους Ναπολεόντειους πολέμους, αλλά και ένα υποβρύχιο τύπου «Maiale» του ιταλικού ναυτικού από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μέχρι πρόσφατα, η αρχαιολογική γνώση για την περιοχή ήταν περιορισμένη: πριν το 2019 είχαν καταγραφεί μόλις τέσσερις υποθαλάσσιοι χώροι. Η νέα έρευνα αλλάζει ριζικά την εικόνα, αναδεικνύοντας τον κόλπο ως ένα σημαντικό αρχείο της ναυτικής ιστορίας.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν προηγμένες γεωφυσικές μεθόδους, όπως πολυδεσμικά ηχοβολιστικά συστήματα και μαγνητόμετρα, για να εντοπίσουν αντικείμενα στον βυθό και κάτω από τα ιζήματα, ενώ στη συνέχεια πραγματοποίησαν καταδύσεις για την τεκμηρίωση και ψηφιακή αποτύπωση των ευρημάτων.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα θαλάσσια ρεύματα και τη μετακίνηση των ιζημάτων, γεγονός που οδηγεί στην αποκάλυψη ναυαγίων που μέχρι πρότινος παρέμεναν θαμμένα.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η καταγραφή και προστασία αυτών των ευρημάτων είναι κρίσιμη, καθώς προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για το εμπόριο, την τεχνολογία των πλοίων και τη ζωή των ανθρώπων που ταξίδευαν στη Μεσόγειο εδώ και χιλιάδες χρόνια.

This small sea area between Europe and Africa is the site of 124 shipwrecks, archaeologists find